حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

184

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

كهنهء قديمى ، و صاحبش را نمىدانند ، و كويند كه اسكندر « 1 » آن را بنا كرده است ، و آب را بر آن روانه كردانيد . و از برقى حكايتست كه : جمكران را سليمان بن داؤد عليه السّلم بنا كرده است . و اين روايت از خلافى خالى نيست ، سبب آنك بذين ناحيت ، هيچ بنائى منسوب با سليمان بن داؤد نيست ، و بذو باز نمىخوانند ، و العلم عند اللّه . و جمكران : از آن ماكين بوده است ، و خذاى عزّ و جلّ او را پسرى داد ، نام او جلين ، او در جمكران كوشكى بساخت ، و آن هنوز باقيست . و همچنين ده محلّت و درب بنا كرد ، و بعد از آن دو محلّت و درب با آن اضافت نمود ، جنانج مجموع دوازده باشند . و بر در هر محلّتى و دربى آتش‌كذهء بود ، و باغى بنا نهاد ، و كنيزكان و بندكان خود را در آن ساكن كرد . و فرزندان و اعقاب ايشان الى يومنا هذا « 2 » در آن مساكن‌اند ، و بر يكديكر افتخار مىكنند . و جلين را بر خلاف اين ، حكايت و سخن هست ، إن شاء اللّه كه در باب عجم ياد كنم . اسفراباد : جلين آن را بنا كرده است ؛ از بهر پسر خود اسفرابد ، و بنام او نام نهاد . و اسفرابد را حديثى هست ، آن را نيز در باب عجم ياد كنم . اذينجشنسفاباد : آن را جلين از براى پسر خود اذينجشنسف بنا كرده است ، و منسوبست به او .

--> است كه يكى به نام « كوه خضر » و ديگرى به نام كوه « دو برادران » ( دو بردرون به لهجه قمى ) مشهور مىباشند ، ادامه اين رشته كوهها از سمت مغرب به كوههاى يزدان - در جنوب شرقى شهر قم و در منطقه معروف به يزدان‌شهر - مىپيوندد . ( 1 ) . از ديرباز در ميان مردم معمول بوده است كه ساخته‌هاى استوار و كهنى كه سازنده آنها را نمىشناختند به ديوان ، يا فراعنه ، يا سليمان ، يا اسكندر مقدونى نسبت مىداده‌اند . ( 2 ) . تا به امروز .